Pierwsza wizyta u dietetyka może być dla niektórych Pacjentów stresująca. Ale bez obaw, wizyta
u specjalisty nie musi wiązać się z negatywnymi emocjami. Aby poczuć się pewniej, warto przygotować się do pierwszej konsultacji. Moi Pacjenci otrzymują szczegółową instrukcję przed wizytą. Jednym z jej aspektów są badania laboratoryjne. Czy trzeba wykonać je na pierwszą wizytę? Które parametry są ważne dla dietetyka? Jakie badania przygotować na wizytę u dietetyka? Czy można otrzymać skierowanie na wyniki od lekarza rodzinnego? Przeczytaj artykuł i znajdź odpowiedzi na wszystkie nurtujące Cię pytania.

SPIS TREŚCI:

  1. Badania laboratoryjne – najlepsza profilaktyka wielu chorób
  2. Jak przygotować się do badań?
  3. Jakie badania przygotować na wizytą u dietetyka?
  4. Badania laboratoryjne – ile to kosztuje?

1. Badania laboratoryjne – najlepsza profilaktyka wielu chorób

Dawniej uważano, że badania laboratoryjne powinny wykonywać tylko osoby przewlekle chore lub starsze. Dziś na szczęście, świadomość społeczeństwa jest dużo większa i wiele Pacjentów regularnie się bada. Większość parametrów należy powtarzać minimum raz w roku, chyba, że lekarz lub inny specjalista zaleci inaczej. W przypadku niektórych chorób, stanów fizjologicznych, takich jak np. ciąża, czy w wieku podeszłym zaleca się częstsze wykonywanie badań. Pamiętaj, że najlepsza inwestycja, to inwestycja we własne zdrowie. A profilaktyka i wczesne wykrycie chorób, może przyczynić się do szybkiej interwencji i poprawy Twojego zdrowia i samopoczucia. Niemniej jednak, aby umówić się do mnie na konsultację wstępną, nie musisz mieć ze sobą wyników badań. 

Lecz jeśli posiadasz wyniki z ostatnich 6-12 miesięcy, chętnie na nie spojrzę i przeanalizuję. Badania są bardzo pomocne, aby dokładnie sprecyzować stan zdrowia i zaplanować dalszą terapię. Po zebraniu wywiadu zdrowotno-żywieniowego podczas konsultacji wstępnej, wspólnie ustalimy, czy potrzebujesz poszerzać diagnostykę. Wystawię Ci wstępne skierowanie, które będzie można zrealizować w niższej cenie w sieci laboratoriów Diagnostyka w całej Polsce.

2. Jak przygotować się do badań?

Niewiele osób o tym wie, ale właściwe przygotowanie do badań odgrywa kluczową rolę w ocenie stanu zdrowia Pacjenta. Jeśli planujesz w najbliższym czasie zbadać swoją krew, koniecznie zapoznaj się
z poniższą instrukcją.

  • Oddawaj krew do badania między godziną 7:00 a 9:00.
  • Bądź na czczo (minimum 12h).
  • Zjedz ostatni posiłek lekkostrawny i bez nabiału.
  • Wszystkie leki przyjmij po badaniu (po uzgodnieniu z lekarzem), nie przed.Suplementy i zioła odstaw najlepiej na 3-5 dni.
  • Na kilka dni przed badaniem nie pij alkoholu.
  • Unikaj forsownego wysiłku fizycznego dzień, dwa przed badaniem.
  • Staraj się wystrzegać stresu.
  • Nie wykonuj badań tuż przed, ani w trakcie miesiączki.
  • Powtarzaj badania w tym samym laboratorium.

Badanie hormonów wymagają specjalnego przygotowania. Nie jest konieczne zgłaszanie się do laboratorium na czczo. Natomiast należy udać się do niego z rana. Niektóre badania hormonalne powinno się wykonać w określonym dniu cyklu, tj.:

  • FSH, LH – 3.-5. dzień cyklu
  • estradiol – 3.-5. dzień cyklu lub 14. dzień cyklu
  • progesteron – 7 dni przed planowaną miesiączką
  • testosteron – 3.-5. dzień cyklu
  • DHEA-S – 3.-5. dzień cyklu
  • TSH, FT3, FT4, przeciwciała – niezależnie od fazy cyklu (lepiej nie podczas miesiączki)

W przypadku pozostałych hormonów nie jest istotne, w jakim momencie cyklu miesiączkowego badania zostaną wykonane. Specjalnego przygotowania wymagają również niektóre badania obrazowe, takie jak np. gastroskopia i kolonoskopia. Podobnie test w kierunku zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO, Small Intestinal Bacterial Overgrowth) czy badania pasożytnicze, grzybicze. W laboratorium diagnostycznym, w którym wykonujesz badania, możesz znaleźć i pobrać szczegółową instrukcję. Jeśli jednak nie udało Ci się uzyskać takich informacji, skontaktuj się ze mną.

3. Jakie badania przygotować na wizytę u dietetyka?

Im więcej badań posiadasz, tym lepiej specjalista będzie w stanie Ci pomóc i szybciej znajdzie przyczynę Twoich dolegliwości. Już na pierwszej rozmowie przeanalizuję Twoje wyniki i wstępnie zaplanuję dietoterapię. Natomiast przypominam, że badania nie są konieczne, by odbyć konsultację wstępną. Istotne dla dietetyka wyniki można dostarczyć także po konsultacji i zebraniu wywiadu zdrowotno-żywieniowego.

BADANIA PODSTAWOWE
To pakiet minimum, który często w zupełności wystarczy.

  • morfologia
  • żelazo i ferrytyna
  • glukoza i insulina na czczo
  • TSH, FT3, FT4
  • lipidogram
  • ALT, AST
  • badanie ogólne moczu
  • badanie ogólne kału

BADANIA ROZSZERZONE
Jeżeli masz możliwość, warto od razu poszerzyć diagnostykę o poniższe.

  • witamina D3 25(OH)
  • kwas foliowy
  • witamina B12
  • homocysteina
  • kreatynina
  • kwas moczowy
  • IgE całkowite
  • elektrolity (Na, K, Cl)
  • magnez
  • antyTPO, antyTG
  • ALP, GGTP, bilirubina
  • OB, CRP
  • + badania podstawowe

BADANIA HORMONALNE

Zalecane w przypadku zaburzeń hormonalnych, zaburzeń miesiączkowania i trądziku.

  • hormon tyreotropowy (TSH), tyreotropina
  • hormon folikulotropowy (FSH)
  • hormon luteinizujący (LH), lutropina
  • estradiol (E2)
  • prolaktyna (PRL)
  • dehydroepiandrosteron (DHEA-SO4)
  • testosteron
  • białko wiążące hormony płciowe (SHBG)
  • antyTG, antyTPO
  • kortyzol
  • + badania podstawowe

BADANIA CUKRZYCOWE
Badania te są polecane w przypadku podejrzenia cukrzycy lub insulinooporności.

  • test obciążenia glukozą (75g, 3 pkt: 0, 1, 2h)
  • insulina po obciążeniu (75g glukozy, 3pkt: 0, 1, 2h)
  • hemoglobina glikowana
  • + badania podstawowe

BADANIA W KIERUNKU PROBLEMÓW ŻOŁĄDKOWO-JELITOWYCH

Badania zalecane szczególnie u Pacjentów borykających się z biegunkami/zaparciami, nudnościami, wzdęciami i innymi problemami żołądkowo-jelitowymi.

  • gastroskopia, kolonoskopia
  • kalprotektyna w kale
  • krew utajona w kale
  • test wodorowo-metanowy w kierunku SIBO (Fundacja JakMotyl, Zdrowe Jelita, Instytut Mikroekologii, wysyłkowo lub stacjonarnie)
  • badania pasożytów i grzybów w laboratoriach parazytologicznych (FELIX lub OlimpiaMed, wysyłkowo lub stacjonarnie)
  • + badania podstawowe

BADANIA W PRZYPADKU PODEJRZENIA CELIAKII

  • przeciwciała w klasie IgA i IgG: EmA, antyTG, przeciw deamidowanym peptydom gliadyny (aby badania były rzetelne należy przez minimum 3 miesiące przed ich wykonaniem spożywać gluten i pszenicę)
  • + badania podstawowe

4. Badania laboratoryjne – ile to kosztuje?

Wiesz już, jakie badania przygotować na wizytę u dietetyka. A co z ceną? Cena badań profilaktycznych jest oczywiście uzależniona od rodzaju pakietu, na który się zdecydujesz. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, czyli lekarz rodzinny może wystawić skierowanie refundowane w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia na większość badań i warto z tego skorzystać. Decyzję o konieczności badań diagnostycznych podejmuje specjalista na podstawie wskazań medycznych.

Jeśli chcesz być na bieżąco z moimi podcastami, w których poruszam temat szeroko pojętej dietetyki i zdrowia, w tym zdrowia psychicznego, zapisz się do Newslettera.

Bibliografia:

  1. Ihnatowicz P., Ptak E., Masz to we krwi. Morfologia, Hashimoto, cholesterol. Wyniki, diety, wskazówki, Publicat S.A. zdrowie, medycyna, 2019.
  2. Ostrowska L., Orywal K., Stefańska E., Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018.